Meer neoromantische componisten uit Letland

Emīls Dārziņš   - Jānis Ivanovs  - Jānis Mediņš                   

terug naar overzicht →→

 CCI02052016_00006a CCI02052016_00003CCI02052016_00006

 

Emīls Dārziņš (November 3, 1875 – August 31, 1910)  

Componist en dirigent. Romantisch met een sterke tendens naar nationale thema’s. Beïnvloed door het werk van Tchaikovsky en Sibelius Veel vocaal werk en art songs. Hij werd gestimuleerd door zijn muzikale ouders. (Onderwijzersfamilie op het platteland) Al op 5-jarige leeftijd allergisch voor zonlicht. Tot zijn 8e verbleef hij vooral in een donkere kamer. Kon toen naar school. Op 16-jarige leeftijd ging hij naar Riga. Vītols was onder de indruk van zijn eerste koorwerk Jūs, kalni, jūs, lejas. In 1897 ging hij naar het Conservatorium van Moskou. Hij moest door ziekte afhaken. Hij kwam uiteindelijk in Sint Petersburg in de orgelklas. In 1901 kwam hij terug naar Riga. Hij werkte als muziekcriticus,leraar,koordirigent en pianist. In 1903 trouwde hij met Marija Deidere. Het was geen gelukkig huwelijk door de drank.

Zijn werk werd door de Letse componist Pavuls Jurjāns en ook door Sibelius bekritiseerd. De componist Glazoenov was het hier niet mee eens. Toch verbrandde Dārziņš al zijn orkestraal werk.

 

Zijn beroemde Melancholische Wals werd na zijn dood (men vermoedt zelfmoord onder trein) dood gereconstrueerd.

Bij een muziekfeest worden altijd  zo’n 2 koorliedjes van hem nog gezongen.

De beroemde melancholische wals vindt u op YouTube.

Een mooie uitvoering vindt u onder de titel Favourite Encores Detroit Symphony Orchestra o.l.v Neeme Järvi.

 

Jānis Ivanovs Geboren op 9 October 1906 in Preiļi (Latgallisch oostelijk deel van Letlands dat sterk katholiek is ) Overleden 27 Maart 1983 in Riga

Het is een Letse –Russische componist.In de info wordt nogal eens gekarakteriseerd als postromantisch en impressionistisch.

Zijn opleiding kreeg hij aan het Conservatorium van Riga. O.a. compositie bij Vītols en dirigeren bij Georg Schneevoigt.  In 1955 werd hij professor. Veel inspiratie vond  in de oude songs met name uit de Latgallische regio in het oosten. Melodie, orkestrale kleur en muzikale tekstuur, Slavische droefheid met ingehouden schoonheid  zijn trefwoorden bij het werk van Ivanovs. Ook is er invloed van Chopin en Skriabin in zijn pianowerk.

Het meest geroemd is zijn 4e symfonie “Atlantis” uit 1941 Hij werd hiertoe o.a. geïnspireerd door muziek van Bartok, Honegger, Martinu, en  Schostakowitsch. Letland was net bezet door de Russen en de eerste deportaties waren in gang, en tienduizenden Letse mannen werden vermoord.

 

De symfonie is een soort profetie – waarschuwing tegen de oorlog.

Deel 1 is het verhaal van een oude priester in de tempel van de Egyptische beschermgodin Neith. Deel 2: in de hoofdstad Papylon van Atlantis zingen de 100 dochters van Oceanus bij het reusachtige beeld van Poseidon.  Deel 3: het aanbidden van de zon in de heilige tempel. Deel 4: verdwijning in zee met  verwijzingen naar Plato.

Deel 2 is een grandioos vlechtwerk van menselijke stemmen en instrumenten die een volmaakt gelijkwaardige rol spelen. Māra Brahmane en de huidige ambassadrice Ilze Rūse van Letland zingen overigens mee met het befaamde Letse vrouwenkoor Dzintars op de mooie cd van dit werk die ik vond op Marktplaats.

Het werk is ook te vinden op Youtube.

 

Jānis Mediņš 9 oktober 1890 – 4 maart1966

 

Jānis  leerde op jonge leeftijd piano, viool en cello. Op zijn 14e was hij al violist in 2 orkesten waaronder het Letse Opera orkest!

Als componist was hij grotendeels autodidact, met twee broers die ook componist waren. Hij leerde veel van zijn broer Jāzeps. Hij heeft een grote variatie aan werk nagelaten. Songs voor solo en koor, pianoversies van daina’s, balletwerk, symfonisch werk, 4 opera’s etc.

 

In de eerste wereldoorlog was hij dirigent van het legerorkest. Zo kwam hij uiteindelijk in Siberië terecht. Op de terugweg moesten ze zich van wat bagage ontdoen, en zo werden 30 van zijn composities verbrand op de taiga.

Bij de Russische bezetting in 1944 vluchtte hij naar Duitsland en leefde enkele jaren in een vluchtelingenkamp. In 1948 kwam hij in Stockholm terecht.

 

Beroemd is de instrumentale Aria het 2e deel van Suite. De aria wordt vaak gespeeld bij begrafenissen. Hij is ook opgenomen op bovengenoemde cd Favourite Encores. Ook is de aria op Youtube te vinden.

 

 

 

 

 

 

CheckStat